Czy kapitalizm oparty na społeczności to dobra czy zła wiadomość?

W ostatnich latach coraz częściej mówi się o nowym modelu gospodarczym, który próbuje pogodzić zysk z wartościami społecznymi. Kapitalizm oparty na społeczności (community-driven capitalism) to podejście, w którym kluczową rolę odgrywają nie tylko akcjonariusze, ale również użytkownicy, pracownicy i lokalne społeczności. Czy to rzeczywiście krok w stronę bardziej sprawiedliwej gospodarki, czy raczej kolejna moda marketingowa?

Na czym polega kapitalizm oparty na społeczności?

W tradycyjnym kapitalizmie głównym celem firmy jest maksymalizacja zysku dla właścicieli. W modelu opartym na społeczności nacisk przesuwa się w stronę interesariuszy. Firmy starają się angażować swoich klientów i pracowników w procesy decyzyjne, oferować udziały lub współwłasność, a także działać w sposób bardziej transparentny i odpowiedzialny społecznie.

Przykłady takich działań obejmują platformy crowdfundingowe, spółdzielnie cyfrowe, tokenizację udziałów (np. w projektach blockchain) czy firmy, które pozwalają użytkownikom współtworzyć produkty i usługi. W praktyce oznacza to, że społeczność nie jest tylko odbiorcą – staje się współtwórcą.

Argumenty za: większa sprawiedliwość i zaangażowanie

Zwolennicy tego modelu wskazują kilka kluczowych zalet.

Po pierwsze, większa inkluzywność. Jeśli użytkownicy mają realny wpływ na rozwój firmy, zmniejsza się dystans między korporacją a społeczeństwem. Może to prowadzić do bardziej etycznych decyzji biznesowych.

Po drugie, silniejsze zaangażowanie. Społeczności, które czują się współwłaścicielami projektu, są bardziej lojalne i aktywne. Widać to szczególnie w projektach open source czy startupach finansowanych przez społeczność.

Po trzecie, dystrybucja wartości. Zyski nie trafiają wyłącznie do wąskiej grupy inwestorów, ale mogą być dzielone szerzej. To potencjalnie zmniejsza nierówności ekonomiczne.

Argumenty przeciw: ryzyko chaosu i pozornej partycypacji

Krytycy zwracają uwagę, że idea brzmi lepiej w teorii niż w praktyce.

Po pierwsze, trudności w zarządzaniu. Decyzje podejmowane przez szeroką społeczność mogą być wolniejsze i mniej spójne. Firmy potrzebują czasem szybkich i niepopularnych decyzji, które trudno „przegłosować”.

Po drugie, ryzyko pozornej demokracji. Niektóre firmy wykorzystują hasła „community-driven” jako narzędzie marketingowe, bez realnego oddania kontroli. Użytkownicy mają poczucie wpływu, które w rzeczywistości jest ograniczone.

Po trzecie, koncentracja władzy i tak może wrócić. Nawet w projektach opartych na społeczności często pojawiają się liderzy lub inwestorzy, którzy przejmują większą kontrolę – zwłaszcza gdy w grę wchodzą duże pieniądze.

Technologia jako katalizator

Rozwój technologii, zwłaszcza blockchaina i platform cyfrowych, znacząco przyspieszył rozwój tego modelu. Tokenizacja umożliwia dzielenie własności na mniejsze części, a narzędzia do głosowania online pozwalają społecznościom uczestniczyć w zarządzaniu.

Jednak technologia nie rozwiązuje wszystkich problemów. Może zwiększyć przejrzystość, ale nie eliminuje konfliktów interesów ani ludzkich ograniczeń w podejmowaniu decyzji.

Czy to przyszłość kapitalizmu?

Kapitalizm oparty na społeczności nie jest ani jednoznacznie dobrą, ani złą wiadomością. To raczej eksperyment, który próbuje odpowiedzieć na realne problemy współczesnej gospodarki – rosnące nierówności, brak zaufania do korporacji i potrzebę większej partycypacji.

W najlepszym scenariuszu może prowadzić do bardziej zrównoważonego i inkluzywnego systemu. W najgorszym – stanie się kolejnym hasłem, które niewiele zmienia w praktyce.

Wiele zależy od tego, jak głęboko firmy są gotowe oddać kontrolę i czy społeczności rzeczywiście chcą brać odpowiedzialność, a nie tylko korzystać z przywilejów.

Jedno jest pewne: relacja między biznesem a społeczeństwem się zmienia. Kapitalizm oparty na społeczności to jeden z kierunków tej zmiany – i warto go obserwować, ale też krytycznie analizować.

Jak najlepiej pisać prompty do AI

Dobry prompt to taki, który jasno mówi co ma powstać, dla kogo, w jakiej formie i z jakimi ograniczeniami. Im mniej zgadywania po stronie AI, tym lepsza odpowiedź.

1. Zacznij od celu

Najpierw określ, czego chcesz użyć. Zamiast pisać: „Napisz coś o AI”, lepiej: „Napisz krótki poradnik dla początkujących o tym, jak tworzyć prompty do AI”. Jasny cel pomaga modelowi dobrać odpowiedni poziom szczegółowości i styl.

2. Dodaj kontekst

AI lepiej odpowiada, gdy zna tło zadania. Podaj branżę, odbiorcę, poziom wiedzy i sytuację użycia. Na przykład: „Jestem marketerem i potrzebuję tekstu dla osób, które dopiero zaczynają korzystać z ChatGPT”.

3. Określ format odpowiedzi

Powiedz wprost, jak ma wyglądać wynik. Możesz poprosić o listę punktów, tabelę, plan, mail, artykuł, checklistę albo wersję skróconą. Przykład: „Odpowiedz w 5 punktach, użyj prostego języka i dodaj jeden przykład do każdego punktu”.

4. Ustal długość i styl

Jeśli zależy Ci na konkretnej objętości, napisz to od razu. Zamiast „krótko”, użyj: „maksymalnie 300 słów” albo „do 1000 słów”. Dodaj też ton: formalny, prosty, ekspercki, przyjazny, sprzedażowy.

5. Podaj ograniczenia

Warto wskazać, czego AI ma unikać. Może to być zbyt techniczny język, żargon, lanie wody, powtórzenia albo zbyt długie wyjaśnienia. Dobrze działa też doprecyzowanie: „nie używaj anglicyzmów”, „nie dodawaj wstępu”, „nie wymyślaj faktów”.

6. Poproś o strukturę

Jeśli chcesz przejrzystą odpowiedź, narzuć układ. Możesz napisać: „Użyj nagłówków H2 i H3”, „najpierw definicja, potem przykłady, na końcu podsumowanie”, albo „podziel odpowiedź na: zasady, błędy, przykłady”. To bardzo poprawia czytelność.

7. Daj przykład

Jeśli masz konkretny wzorzec, pokaż go. AI świetnie uczy się na przykładach, zwłaszcza gdy chcesz uzyskać określony styl. Możesz wkleić fragment i napisać: „Napisz podobnie, ale prościej i krócej”.

8. Iteruj po odpowiedzi

Pierwsza wersja rzadko jest idealna. Traktuj ją jako punkt wyjścia i poprawiaj polecenie. Dobre doprecyzowania to: „skróć o 30%”, „dodaj więcej przykładów”, „upraszczaj język”, „zrób bardziej rzeczowo”. Takie dopracowywanie zwykle daje najlepsze efekty.

9. Unikaj sprzeczności

Prompt nie powinien zawierać poleceń, które się wykluczają. Na przykład: „napisz bardzo krótko, ale szczegółowo” albo „użyj prostego języka, ale w stylu akademickim” może zbić model z tropu. Lepiej wybrać jedną dominującą cechę i resztę doprecyzować.

10. Używaj prostego schematu

Pomocny wzór to:

Rola + cel + kontekst + format + ograniczenia + długość

Przykład: „Jesteś doświadczonym copywriterem. Napisz poradnik dla początkujących o tworzeniu promptów do AI. Uwzględnij praktyczne przykłady, prosty język i przejrzystą strukturę. Maksymalnie 1000 słów. Nie używaj żargonu.”

Najważniejsza zasada

Najlepszy prompt nie jest „ładny” — jest jednoznaczny. Jeśli AI ma mniej domysłów, dostajesz bardziej trafną odpowiedź. Dobre promptowanie to po prostu precyzyjne myślenie zapisane w kilku zdaniach.

Nowa generacja kapitalizmu opartego na społeczności

Kapitalizm, jaki znaliśmy przez ostatnie dekady, był systemem skoncentrowanym na kapitale finansowym, skalowaniu i maksymalizacji zysku. Dziś jednak coraz wyraźniej widać zmianę kierunku. W jego miejsce pojawia się model, który można nazwać kapitalizmem opartym na społeczności — systemem, w którym wartość tworzy się nie tylko przez pieniądz, ale przez relacje, zaangażowanie i współtworzenie.

W centrum tej transformacji znajduje się społeczność — użytkownicy, klienci, twórcy i partnerzy, którzy przestają być biernymi odbiorcami. Zamiast tego stają się aktywnymi uczestnikami ekosystemu. Platformy takie jak open-source, DAO (zdecentralizowane organizacje autonomiczne) czy modele subskrypcyjne oparte na twórcach (np. Patreon) pokazują, że ludzie są gotowi inwestować nie tylko pieniądze, ale też czas, wiedzę i zaufanie.

Kluczową zmianą jest redefinicja wartości. W tradycyjnym modelu wartość była mierzona głównie przychodem i wzrostem. W nowym podejściu równie ważne stają się takie elementy jak lojalność społeczności, jakość interakcji czy poziom zaangażowania. Firmy zaczynają rozumieć, że silna społeczność może być bardziej stabilnym zasobem niż agresywna ekspansja rynkowa.

Technologia odgrywa tutaj rolę katalizatora. Internet, blockchain i narzędzia do komunikacji umożliwiają tworzenie zdecentralizowanych struktur, w których władza i odpowiedzialność są rozproszone. Dzięki temu użytkownicy mogą mieć realny wpływ na rozwój produktów, a nawet udział w zyskach. Przykładem są projekty Web3, gdzie tokenizacja pozwala społeczności współdzielić wartość ekonomiczną.

Nie oznacza to jednak końca kapitalizmu, lecz jego ewolucję. Nadal istnieje konkurencja, inwestycje i rynek — zmienia się jednak sposób ich organizacji. Firmy, które ignorują aspekt społecznościowy, ryzykują utratę zaufania i znaczenia. Z kolei te, które potrafią budować autentyczne relacje, zyskują przewagę trudną do skopiowania.

Nowa generacja kapitalizmu to także większa odpowiedzialność. Społeczności są bardziej świadome i wymagające — oczekują transparentności, etyki i realnego wpływu. To wymusza na organizacjach zmianę podejścia: z kontroli na współpracę, z hierarchii na sieci.

Czy ten model stanie się dominujący? Wiele na to wskazuje. W świecie przesyconym informacją i konkurencją, to właśnie zaufanie i relacje stają się najcenniejszą walutą. Kapitalizm oparty na społeczności nie jest chwilowym trendem — to odpowiedź na potrzebę bardziej ludzkiej, zrównoważonej i partycypacyjnej gospodarki.

Obsługa karty projektu

Drobne detale w systemie Raf27.eu mogę być przydatne w czasie codziennej pracy. Postanowiłem napisać post o prostym sposobie przełączenia widoku karty projektu.

Mamy dwa dostępne widoki.

Jeden jest widokiem bocznym, jako panel z prawej strony.

Jeśli ktoś pracuje na laptopie być może bardziej użyteczne będzie przełączenie na duży widok karty. Aby tego dokonać klikamy … kropeczki i wybieramy z menu Otwórz w dużym widoku.

Gdybyśmy chcieli powrócić do widoku bocznego, również wybieramy … i tym razem opcję menu Otwórz w widoku paska bocznego.

Widok duży ma to do siebie że jest bardzo wygodny szczególnie jeśli w Opis znajduje się sporo treści i chcielibyśmy ją dobrze przeczytać.

Kalendarz Oleśnica 2027

Rozpoczynam ten projekt dla siebie. Z ciekawości jak wyjdzie oraz w celu dopracowania umiejętności posługiwania się AI.

Seria zdjęć została zainspirowana widokiem miasta Oleśnica. Mam też jedną osobę która wydaje się sympatykiem tego pomysłu.

Seedream 5.0 to najnowszy model sztucznej inteligencji do generowania obrazów opracowany przez firmę ByteDance, który zadebiutował w pełnej wersji 24 lutego 2026 roku. Jest to narzędzie nastawione na profesjonalne zastosowania komercyjne, kładące większy nacisk na logikę i precyzję niż na czystą estetykę.

Model nie tylko „rysuje”, ale analizuje treść. Potrafi wykonywać złożone zadania logiczne, np. rozpoznać gatunki kwiatów na jednym zdjęciu i „poukładać” je. Generuje obrazy w rozdzielczości 2K i 4K. Zapewnia ekstremalną spójność.

Już pierwszy rysunek mnie zachwycił. Oprócz wygenerowania ciekawej stylizacji, system wspomógł mnie również w wyeliminowaniu obiektów które nie były mi potrzebne. To często zdarza się jeśli mamy jako zdjęcie referencyjne współczesną fotografię. W której samochody, znaki drogowe, czy ludzie, są powszechni. Nie zawsze chcemy aby to było również na takim generowanym rysunku. Z drugiej strony daje to rysunkowo więcej czystości.

Ta grafika ma poprawioną część nieba. Która została fajnie przetworzona na kreski. Tu już nie musiałem wiele korygować po otrzymaniu rysunku.

Tu zdecydowałem się pozostawić samochody, ale też temat jest bardziej nowoczesny obiekt sportowy w Oleśnicy. Niebo też wymagało dostosowania, efekt końcowy zadowalający.

Prawdopodobnie cały ten projekt uda się zrobić. Skoro jest chociaż jedna osoba która już wyraziła pozytywną opinię o tym projekcie.

Realizuję go dla siebie, nie jest to zlecenie komercyjne, służy jednocześnie do udoskonalenia i poznania SeeDream 5.0

Pisanie książki.

Jedna z moich klientek, w trakcie rozmowy na temat projektów, wyraziła chęć wsparcia w tworzeniu książki. Rozmawiając na różne tematy dotyczące życia zauważyliśmy wspólnie wiele wniosków. Ponieważ nasz wiek jest podobny, czyli w zaawansowanym wieku średnim, dostrzegamy to co zdarzyło się w przeszłości. Jednoczenie potrafimy o tym opowiedzieć i przejawiamy chęć podzielenia się z innymi. Szczególnie z ludźmi młodszymi, którzy prawdopodobnie będą szli podobnymi ścieżkami.

Jak napisać dobrą książkę. Zastanawiam się nad takim projektem.

Pomyślałem sobie że rozpocznę od napisania tego postu na blogu, jednocześnie udostępnię go zainteresowanej osobie. Książka miałaby być czarno biała. Chociaż dodalibyśmy kody QR, które przeniosą czytelnika w świat cyfrowych treści i też koloru. Forma czarno biała jest niskokosztowa. A ponieważ bardzo dużo drukuje w różnych drukarniach, to mam dobre ceny na druk. Tym bardziej zachęca to do realizacji projektu w formie tradycyjnej książki.

Pani Magdalena prowadzi firmę która mogłaby się reklamować na okładce i być sponsorem. Przy niskich kosztach książki taka reklama nie byłaby kosztowana dla jej firmy. Ja mam raczej chęć przekazania treści jako posłannictwa, dobrej rady, czy też spojrzenia z dystansu, na coś co może być użyteczne dla ludzi.

Prawdopodobnie książka byłaby rozdawana darmowo, dla tych którzy chcieliby ją przeczytać. Zaletą książki jest je prosta dostępność. Nie wymaga zasilania elektrycznego, pozwala prosto zorientować się w jakim miejscu czytamy, a z drugiej strony tworzy specyficzną ciszę do tego aby zrozumieć o czy jest treść.

Książkę można przeczytać w wolnej chwili, można ją podarować komuś w prezencie, lub gdzieś zostawić na półce. A ona będzie na niej przez dziesięciolecia. Cały czas w takiej formie w jakiej została wydrukowana. Można nawet powiedzieć że z pewnością będzie dłużej żyła niż jej autorzy.

Chciałbym aby treść była tworzona w oparciu o chmurę, z względu na to iż Pani Magdalena jest w innym kraju, a być może też pojawią się kolejne osoby które chciałby uczestniczyć w projekcie pisania. Takie rozwiązanie jest responsywne i daje swobodę w zakresie tworzenia treści dla każdego uczestnika.

Książka będzie opowiadać o życiu. Temat powszechny, ale cały czas aktualny. Myślę, że zaletą książki będą własne doświadczenia autorów. Którzy będą potrafili je opisać i uzasadnić jako istotną radę dla innych. Nawet jeśli chociaż jedna osoba uzna że coś było warte przeczytania i warte wdrożenia w własne życie, to już będzie sukces.

Dziś znalazłem taki diagram życia od 0 do 80 lat, publikowany na stronie Ray Dalio.

źródło tłumaczenia – tłumaczenie wykonano z użyciem translatora, niektóre zdania mogą nie być przetłumaczone zbyt trafnie.

Ja jestem gdzieś w granicach 60 lat, jest tu takie hasło kontynuuj pomaganie innym. Coś w tym jest faktycznie, kiedy mamy pewne podsumowanie życia, a jednocześnie chcielibyśmy jakoś przekazać innym tą treść w podsumowanej jednolitej formie.

Dużo zależy od Pani Magdaleny, gdyż samemu trudno będzie mi to napisać. Mam taki charakter, że jak powstaje jakiś projekt to jest potrzebna chociaż jedna osoba która jest nim zainteresowana. Wstępnie tak powiedziała Pani Magdalena, ale też może być zupełnie inaczej. Czas zawsze weryfikuje plany i pomysły.

Piękne drzewo bukowe.

Pewnego dnia w trakcie ulubionych wycieczek rowerowych po lasach spotkałem to piękne drzewo.

Rafał przy drzewie bukowym

Drzewo składa się z czterech pni, która razem mają wspólne korzenie. Całość ma obwód 510cm – to rzadki okaz. A najgrubsza część 260cm.

Mam taki plan aby spróbować uczynić to drzewo pomnikiem przyrody. W tym celu zaprosiłem mojego kolegę Adama o pomoc przy skompletowaniu potrzebnej dokumentacji. Temat jest na tyle ciekawy że warto to przejść.

Adam i Rafał

Zobaczymy czy uda się całość zrealizować. Wczoraj byłem jeszcze z synem Jakubem dokonać dokładnych pomiarów, bo będą one potrzebne do dokumentacji.

Jakub na drzewie 🙂

Całość trzeba złożyć do Gminy, bo to oni są właścicielami terenu na którym znajduje się drzewo.

Nowa firma na horyzoncie.

W piątek 13 lutego 2026 miałem telefon od zainteresowanej firmy. Rozmowa trwała prawie godzinę. To zaskakująco dużo jak na pierwszą rozmowę z potencjalnym klientem.

Taka nowa firma to jest jak przypłynięcie do nowego obszaru. W trakcie rozmowy Szef firmy przekonywał mnie wielokrotnie że grafik to artysta. On szuka artysty który będzie współpracował z nim w obszarach reklamowych. Ja nie do końca tak bardzo skłaniam się aby być artystą a już zupełnie jakimś dyktatorem w zakresie wyznaczania kierunku rozwoju.

W firmach są ludzie i firmy mają swoje kierunki rozwoju. Ja jako freelancer, który być może dołączy do tych ludzi, gdybym na wejściu próbował zdecydowanie akcentować swoją dominację w zakresie projektów, nie wyszedłbym na tym dobrze. Mam praktyczne doświadczenie że na początku warto zachować pewną ciekawość firmą i dobrze przygotować się do współpracy.

W języku angielskim jest takie fajne słowo które oddaje to czym zajmuje się po nawiązaniu kontaktu z nową firmą. Research to systematyczne poszukiwanie informacji, badanie jakiegoś zagadnienia lub prowadzenie analiz w celu zdobycia nowej wiedzy. Wydaje mi się że jest to istotniejsze niż narzucanie zupełnie nowo poznanej firmie jakiegoś wizerunku. Staram się na początek znaleźć każdy możliwy ślad firmy w Internecie.

Dziś nie jest to takie trudne, bo informacji jest wiele. Na początek lokalizuję firmę w systemie Google Earth Pro. Daje mi to szybkie wyobrażenie o tym jak duża jest firma, gdzie się znajduje oraz jakie ma otoczenie wokół siebie. Często też pozwala mi zorientować się jak firma reklamuje się na zewnątrz i czy ogólnie jest widoczna. Google Earth Pro ma też system zapisu różnych lokalizacji dodaje taką informację do systemu. Nawet jeśli nie jest jeszcze pewne czy będziemy razem współpracować. Można edytować dane później.

Kolejny etap to jest szukanie informacji w mediach społecznościowych i na stronach firmowych.

Trzeba napisać że jest wiele treści. Gdy spojrzymy wstecz to nie było wielu firm w mediach społecznościowych, teraz jest ich dużo. Daje to bardzo jasny sygnał jak firma działa w przestrzeni reklamy. Dzięki tej wiedzy, mogę zorientować się w stylu jaki firma preferuje. Czy jest to minimalistyczna forma, skoncentrowana na logo, kolorach i prostych informacjach. Czy firma działa spójnie. Czy widać że mają już wypracowany wizerunek, czy faktycznie oczekuję że freelancer coś wymyśli i stworzy nowego.

Staram się to poukładać i dodać jednoczenie do modułu Zakładki w systemie Raf27.eu Lubię ten moduł gdyż jest użyteczny w wielu kwestiach a na samym początku to właśnie w module Zakładki rozpoczynam pracę z nowym klientem.

Na dziś to tyle. Zobaczymy czy firma się odezwie po wstępnej rozmowie. Wysłałem im trochę grafiki, aby mogli się zorientować w jakości prac. I mam już zaplanowaną strategię rozwoju, jest ona wprawdzie powierzchowna, ale już pozwala prowadzić merytoryczny dialog z firmą.

Zielony groszek.

Zima to jest taki czas, że zielone produkty nie są tak powszechne. Moim ostatnim odkryciem jest zielony groszek. Przypomniałem sobie taki czas przedszkolny kiedy jadłem wtedy zielony groszek z marchewką. Będąc w markecie przypomniał mi się ten czas. Spojrzałem na półki i miałem do wyboru groszek konserwowy i groszek mrożony z marchewkę. Oba produkty postanowiłem przetestować jedząc je przez jakiś czas.

Groszek z puszki jest inny niż mrożony. Oba natomiast wymagają bardzo dokładnego umycia. To jeszcze raz chciałbym podkreślić że bardzo dokładne płukanie tych produktów jest niezmiernie konieczne.

Nie należy żałować wody, jeśli produkt nie zostanie dokładnie umyty jest wręcz niesmaczny, szczególnie groszek z puszki. Groszek mrożony jest mniej przesiąknięty systemem opakowania, co nie zmienia faktu że również konieczne jest dokładne umycie produktu, przed spożyciem.

Groszek próbowałem zjadać w minimalistycznej kompozycji. Ugotowany, z dodatkiem soli, pieprzu, oleju słonecznikowego. Ja oczywiście zawsze dodaje oleje na końcu. Nigdy nie używam olejów jako pierwszych w procesach gotowania. Groszek mrożony wymaga gotowania około 20 minut. Groszek z konserwy to można po dokładnym umyciu zjeść z dodatkiem przypraw i oleju. Taka dieta jest bardzo praktyczna i super nadaje się na kolację.

Cena groszku jest bardzo niska. W sezonie zimowym stanowi on super produkt, który dostarcza wiele zdrowia i energii. Odczuwa się to rano, kiedy się obudzimy. Tak lekko strawny produkt jako przekąska wieczorna, zaspokaja głód, a rano otrzymujemy dodatkową energię.

Na koniec kilka danych na temat zielonego groszku.

Bogactwo składników odżywczych

  • Zawiera sporo białka roślinnego, co wyróżnia go na tle innych warzyw.
  • Jest źródłem witamin z grupy B, zwłaszcza B1, B2, B6 oraz kwasu foliowego.
  • Dostarcza witaminę C, witaminę K i niewielkie ilości witamin A i E.
  • Obfituje w minerały: potas, fosfor, magnez, żelazo, cynk.

Wysoka zawartość błonnika

  • Wspiera trawienie i pracę jelit.
  • Pomaga stabilizować poziom glukozy we krwi.
  • Daje uczucie sytości, co sprzyja kontroli masy ciała.

Niski indeks glikemiczny

  • Groszek ma niski IG, dzięki czemu jest dobrym wyborem dla osób dbających o poziom cukru.

Właściwości antyoksydacyjne

  • Zawiera polifenole, luteinę i zeaksantynę, które wspierają ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.
  • Może wspierać zdrowie oczu i układu krążenia.

Wspiera układ odpornościowy

  • Dzięki witaminie C i antyoksydantom pomaga organizmowi radzić sobie z infekcjami.

Lekki i niskokaloryczny

  • 100 g zielonego groszku to ok. 80 kcal.
  • Idealny do sałatek, zup, makaronów, puree — daje dużo smaku bez obciążania kalorycznego.

Chleb dla Pani Marty.

Taki produkt jak chleb jest czymś powszednim. Obecnie mamy takie czasy i produkty że chleb stał się czymś innym niż kiedyś. W historii ludzkości około 10 000 lat temu zaczęły pojawiać się pierwsze regularne płaskie chleby przygotowywane z uprawianych zbóż. Chleb ma istotne znaczenie w naszym układzie pokarmowym. Jego podstawowy składnik jakim jest zborze odrywa istotną rolę. Problemem jest chleb przemysłowy który ma wiele wad. Z jednej strony zawiera mocno modyfikowane składniki w celu ciągłego wydłużania jego przydatności do spożycia, a z drugiej strony dąży się do maksymalnego skrócenia czasu produkcji chleba, co przekłada się na coraz wyższe temperatury jego wypieku. W efekcie współczesne chleby przemysłowe przestały pełnić swoją rolę w naszej diecie. A to nie jest nic dobrego.

Prowadząc dialog z Panią Martą moją klientką która prowadzi gabinet kosmetyczny, pojawiło się zainteresowanie tematyką chleba. A ponieważ od wielu lat sam wypiekam sobie chleb, Pani Marta zapytała jak go wykonać. Mój przepis nie jest typowym chlebem na zakwasie. Są dwa powody dlaczego używam drożdży piekarniczych. Po pierwsze zakwas jest tematem zajmującym czas, po drugie drożdże zawierają żywe mikroorganizmy – jednokomórkowe grzyby z gatunku Saccharomyces cerevisiae, które są mi potrzebne. Dlatego mój chleb jest oparty o drożdże.

Co więc będzie nam potrzebne do wykonania tego chleba.

Siemię lniane, pełni ono tu istotną funkcję. Nadaje specyficzny smak oraz tworzy chleb jako elastyczną strukturę. Chleb się nie kruszy i jest smaczny.

Kolejnym składnikiem są orzechy ziemne i słonecznik.

Każdy z produktów, jest dodawany w ilości 2 garści. Czyli 2 garści orzechów, słonecznika, siemię lniane.

Potrzebujemy jeszcze sól. 2 łyżeczki soli morskiej.

Produkty dodajmy do blendera. Do całego chleba potrzebujemy około 600-700 ml wody. 1/2 wody zagotowujemy i takim wrzątkiem zalewamy trzy składniki+sól. Nim jednak to zrobimy, warto całość przepłukać na sitku oczywiście bez soli. Czyli odmierzamy po 2 garści produktów, płuczemy na sitku i dodajemy do blendera wraz z solą, zalewając całość wrzątkiem.

Orzech możemy zmieniać, czy też miksować inne składniki z wyjątkiem siemienia lnianego które jest tu konieczne. W czasie miksowania powstanie galaretowata substancja. Będzie ona gęsta i gorąca. Tą substancję dodajemy do miski w której będziemy wyrabiać ciasto. Nim dodamy drożdże 1/2 kostki na 1 kg mąki. Musimy uzupełnić wodę, tym razem dodając zimną do gęstej masy z siemieniem. Całość powinna być delikatnie ciepła. Dopiero teraz dodajemy drożdże. Zbyt wysoka temperatura mogłaby zaszkodzić drożdżom, całość musi być delikatnie ciepła. Nie dodajmy mąki na tym etapie. Mieszamy ten miks, drożdże i wodę w misce, aż całkowicie rozpuszczą się drożdże.

Mąkę dodajemy stopniowo aby łatwiej to wyrobić. Ja robię tak że dodaję 0,5 kg na początku dobrze całość mieszam drewnianą łyżką, a później dodaje pozostałe 0,5 kg i tu może być potrzebne wyrobienie ciasta ręką. Powinno być ono gęste.

Blaszkę suchą, smarujemy olejem bardzo cienka warstwa, dobrze to zrobić ręką, nie proponuje margaryny, ani papierów. Tylko wcieramy ten olej w blaszkę do pieczenia, chodzi o to aby nie było procesu smażenia oleju, tylko w celu ułatwienia wyjęcia chleba. Ciasto na foremce wkładamy do piekarnika, ja tak robię i czekam aż ciasto wyrośnie. Później wystarczy tylko uruchomić piekarnik. Temperatura 170-180 stopni, czas pieczenia 1 godzina.

Po wyjęciu z piekarnika czekamy około 1 godziny, aż całość ostygnie i chleb stanie się bardziej zwarty. Ostatnia czynność to pokrojenie całego chleba na mniejsze kawałki.

Robię tak dlatego że chleby tego typu nie są tak bardzo odporne na czas. Należy zjeść cały produkt w maksymalnie 2, 3 dni. To jest chleb naturalny, a więc jego odporność na czas nie jest wysoka. Pokrojenie powoduje szybkie odparowanie wody. Zwiększa to trochę czas użyteczności całego produktu. Przechowywać w szklanym naczyniu, można też zwinąć w woreczek, ale wcześniej pokrojony na kawałki.